Ада-иелерниң кичээнгейинге! |
30.11.1999 07:00 |
Чылыг үениң келгени-биле база уругларның чайгы дыштанылгалары чоокшулаан тудум, ада-иениң харыысалгазы улгадыр. Уругларның сонуургаа, хостуг үези, а кол чүүл – улуг улустуң талазындан хайгаарал чогу хамааржыр. Ажы-төл кадык болгаш онча-менди болзун дээр болза, хүн бүрүнүң амыдыралының айыыл чок чоруунуң кезек дүрүмнерин база негелделерин сагыыры, а ол ышкаш активчи дыштанылганы шын организастаары чугула: ада-ие, төрелдер, эш-өөр, уругну “карактан салбаңар!”, чардыкпаңар – айыыл караш чивеш аразында бооп болур; амы-тын камгалаарынга дузалаар эргежок чугула дүрүмнерни тайылбырлап, ажы-төл-биле хууда чугааны кылыңар; танывас улус-биле чугаалажырын чөпшээревеңер. Кымга-даа, бир эвес “бир-ле кижи” хора чедирерин оралдажып турар болза, кезээде “чок” деп харыылап болур эргелиг дээрзин уругга тайылбырлаңар; хөөлбектерге оюннар ажы-төлдүң амы-тынынга болгаш кадыынга озал-ондактыг бооп болур; танывас черге чааскаан ойнавас дээрзин ажы-төлге ыяап-ла тайылбырлаңар; ажы-төлдү хайгаарап турар улуг кижи боду бир дугаар дузаның аргаларын, эмчи дузазы келгижеге чедир, кылып билир ужурлуг; орук-транспорт шимчээшкининиң буруудаан азы когараан кижизи болбазы-биле, ажы-төлдү орук шимчээшкининиң дүрүмнеринге өөредип, орукка база хөй-ниити транспортунга чугула кичээнгейлиг болур ужурлуг дээрзин өөредиңер; часкы үе саргылар болгаш курт-кымыскаяктың ызырып-шапканы-биле айыылдыг, ынчангаш доктаамал уругну көрүп шинчилеп турары чугула; ажы-төл-биле ойнаар болгаш спортчу шөлчүгештерге тургаш, поход чорааш, айыыл чок чоруктуң негелделерин болгаш оваарымчалыг болурун сагыыры чугула; от-биле оваарымчалыг болуңар. Ажы-төлдүң болганчок-ла болуп болгу дег от-биле оваарымча чок болганы дээш болган өрт болуушкуннарынче кичээнгейни угландырыңар: уругларның от-биле тенек чоруу, чедир өжүрбээн шлак, хүл, одаглар, сереңгилер, өрттеткен бок, кыска замыкание, электрилиг суугулар, амыдыралдың херекселдерин ажыглаары. Ажы-төлдү аът-мал чанынче чоокшулаарын, мунарын улуг кижиниң хайгааралы чокка чөпшээревес. Аът ажы-төлге айыылдыг бооп болур дээрзин тайылбырлаар. Ажы-төлдүң амы-тынын болгаш кадыын камгалаары – улуг улустуң кол хүлээлгези. Силерниң ажы-төлүңерниң амыдырал-чуртталгазы менди-чаагай болзун дээш, дыштанылгазы эки эртсин дээш, бүгү-ле күжүңерни үндүрүңер! #ПротивотуберкулезныйДиспансерТыва |